Jak dokładnie zmierzyć i porównać wzrost
Autor: Gabriel
Porównanie wzrostu jest tak dobre, jak liczby, które do niego wpiszesz. Z tego poradnika dowiesz się, jak rzetelnie zmierzyć się w domu, dlaczego wartości podawane w internecie tak często sobie przeczą i jak czytać wykres powyżej, żeby widoczne różnice naprawdę coś znaczyły.
Jak zmierzyć wzrost w domu
Potrzebujesz gładkiej ściany, twardej podłogi (bez dywanu), książki w twardej oprawie albo ekierki, ołówka i taśmy mierniczej, najlepiej metalowej. Jeśli możesz, poproś kogoś o pomoc: utrzymanie książki poziomo na własnej głowie jest trudniejsze, niż się wydaje.
- Zdejmij buty i wszystko, co masz na czubku głowy: czapkę, spinki, kok albo wysoko związany kucyk.
- Stań tyłem do ściany, ze złączonymi stopami płasko na podłodze. Pięty, pośladki i łopatki powinny dotykać ściany. Nie każdy dotknie jej też tyłem głowy i nie ma w tym nic złego.
- Patrz prosto przed siebie. Dolna krawędź oczodołu i otwór ucha powinny być mniej więcej na jednej linii. Uniesienie lub opuszczenie brody zmienia wynik bardziej, niż można by przypuszczać.
- Weź wdech i wyprostuj się, nie odrywając pięt od podłogi.
- Połóż książkę płasko na głowie, grzbietem do ściany, tak aby tworzyła z nią kąt prosty, i zaznacz na ścianie miejsce pod dolną krawędzią książki.
- Zmierz odległość od podłogi do kreski prosto trzymaną taśmą, z dokładnością do milimetra.
- Powtórz pomiar dwa lub trzy razy i weź średnią. Jeśli wyniki różnią się o więcej niż mniej więcej pół centymetra, coś się przesunęło: zmierz ponownie.
Dlaczego wzrost zmienia się w ciągu dnia
Większość ludzi jest rano, tuż po wstaniu, o około 1 cm wyższa niż wieczorem. W pozycji stojącej krążki międzykręgowe są ściskane i tracą trochę wody, a w nocy, gdy leżymy, regenerują się. Cały dzień na nogach, dźwiganie ciężarów albo długi bieg mogą tę różnicę nieco zwiększyć.
Dlatego dwa rzetelne pomiary tej samej osoby mogą różnić się o centymetr. Żeby porównanie było uczciwe, wybierz jedną porę dnia i trzymaj się jej. Z wiekiem wzrost zwykle też powoli się zmniejsza, więc pomiar sprzed dwudziestu lat może być już nieaktualny.
Dlaczego wzrost znanych osób jest tak różnie podawany
W bibliotece porównywarki wartości dla znanych osób są oznaczone jako podawany wzrost, bo właśnie tym są: liczbami z wywiadów, profili agencji, składów drużyn czy serwisów fanowskich, a nie pomiarami wykonanymi w kontrolowanych warunkach. Rozbieżności mają zwyczajne przyczyny:
- Zaokrąglenia i deklaracje. Ludzie chętnie zaokrąglają w górę, a liczba podana w dawnym wywiadzie krąży potem latami.
- Buty. Wiele publikowanych wartości zmierzono w butach. Zwykłe obuwie dodaje około 2–3 cm, a buty z cholewą czy wkładki podwyższające znacznie więcej.
- Przeliczanie jednostek. Wzrost podany w stopach i calach, na przykład 5'9", na jednej stronie zamienia się w 175 cm, a na innej w 176 cm, zależnie od zaokrąglenia.
Różnica 1–3 cm między dwiema znanymi osobami mieści się w granicach błędu. Dopiero większe różnice są naprawdę miarodajne.
Jak czytać wykres porównania
Wszystkie sylwetki stoją na tej samej linii bazowej i są narysowane w tej samej skali, więc czubki głów możesz porównywać bezpośrednio z siatką. Siatkę można przełączać między centymetrami a stopami i calami, a sylwetki się nie zmieniają.
Podsumowanie pod wykresem podaje różnicę w centymetrach i w procentach. Procenty przydają się, gdy rozmiary są bardzo różne: 10 cm to znacznie więcej między dwojgiem dzieci niż między dwojgiem dorosłych. Gdy dodasz z biblioteki średnią dla danego kraju, jest to średni wzrost 19-latków w tym kraju, a nie wzrost konkretnej osoby.
Przykłady z prawdziwymi średnimi
Średnie dla krajów w porównywarce pochodzą z NCD Risk Factor Collaboration (NCD-RisC): średni wzrost w wieku 19 lat, dane z 2019 roku, dla 195 krajów. Oto kilka porównań, które możesz odtworzyć w bibliotece (różnice to nasze obliczenia):
| Porównanie | Wzrost | Różnica |
|---|---|---|
| Przeciętny mężczyzna i przeciętna kobieta w Polsce | 180,7 cm i 165,8 cm | 14,9 cm (około 9%) |
| Przeciętny Polak i prosta średnia 195 krajów | 180,7 cm i 173,1 cm | 7,6 cm |
| Przeciętna Polka i prosta średnia 195 krajów | 165,8 cm i 161,0 cm | 4,8 cm |
| Przeciętny mężczyzna, Polska i Niemcy | 180,7 cm i 180,3 cm | 0,4 cm |
| Przeciętny mężczyzna, Polska i Holandia | 180,7 cm i 183,8 cm | 3,1 cm |
W tych danych polscy mężczyźni zajmują 14. miejsce na 195 krajów, a polskie kobiety 30. „Średnia światowa” w tabeli to prosta średnia z 195 wartości krajowych, w której każdy kraj liczy się tak samo bez względu na liczbę ludności. Jest to więc szacunek, a nie wzrost przeciętnego mieszkańca Ziemi. Więcej znajdziesz na stronie o średnim wzroście w Polsce i w zestawieniu średniego wzrostu według kraju.
Średnie opisują grupy, a nie pojedyncze osoby: w każdym kraju wiele kobiet jest wyższych od wielu mężczyzn. Jeśli chcesz sprawdzić, gdzie konkretny wzrost plasuje się w populacji, kalkulator centyla wzrostu poda szacunek oparty na jasno opisanym założeniu o rozkładzie wzrostu.
Wskazówki dla rysowników i pisarzy
Porównywarka pomaga utrzymać spójność postaci. Kilka nawyków, które się sprawdzają:
- Oprzyj obsadę na prawdziwej średniej. Ustal, gdzie toczy się akcja, zacznij od przeciętnego mężczyzny i przeciętnej kobiety z tego kraju, a potem świadomie rób postaci wyższe lub niższe.
- Zachowaj realistyczną różnicę między płciami. W obrębie jednego kraju przeciętna różnica między mężczyznami a kobietami wynosi zwykle od 12 do 15 cm. Znacznie większa sprawi, że para będzie wyglądać nietypowo, co może być zamierzone albo nie.
- Dodaj obiekt odniesienia. Drzwi, samochód czy blat kuchenny z biblioteki pokazują skalę lepiej niż same liczby.
- Ustal wzrost raz i trzymaj się go. Zapisz link do udostępniania albo pobierz wykres jako obraz i dołącz do notatek, żeby bohater nie urósł o 5 cm między rozdziałami.
- Sprawdzaj przeliczenia. Jeśli materiały źródłowe są w stopach i calach, a ty pracujesz w centymetrach, skorzystaj z przelicznika wzrostu, zamiast zaokrąglać na oko.
- Pamiętaj o butach i postawie. Obcasy, zbroja, zgarbiona sylwetka czy wysoka fryzura zmieniają to, jak wysoka wydaje się postać, choć jej wzrost pozostaje ten sam.
Jeśli zauważysz błąd w danych lub w tym poradniku, daj nam znać przez stronę kontaktową.